Bağdat pili, 1930’lu yıllarda ressam ve arkeolog olan Wilhelm König tarafından Bağdat yakınlarındaki bir Part yerleşiminde keşfedildi.

Avusturya’nın başkenti Viyana’da doğan Wilhelm König profesyonel bir ressam olmasına rağmen dünya onu resimleriyle değil arkeoloji bilim dalına yapmış olduğu katkılarla tanıdı.

Bağdat pilinin boyu 13-14 santimetredir. Eser üç parçadan oluşuyor: Seramik çömlek, bakır silindir ve demir çubuk. König, çömleği içerisindeki bakır bir silindir ve bu silindir içerisine sabitlenmiş bir demir çubuk ile beraber bulması sebebiyle, buluntunun antik çağlarda kullanılmış voltaik bir pil olduğu yönünde spekülatif iddialar ortaya atmıştır.

Bağdat pili, ününü, keşfinden sonra İsviçre’nin Cenevre ve Almanya’nın Hildesheim şehirlerindeki müze sergilerine borçludur.

Bakırın ve demirin birbiriyle olan uyumunun, yüzyıllar önce yaşamış insanlar tarafından biliniyor olması fikri tüm dünyayı heyecanlandırmıştı.

Elektriğin keşfinden yüzyıllar önce elektriğin depolanabilirliği iddiası, elektriğin aktarılabileceği herhangi bir objenin varlığını gerektirmektedir.

Dünyanın hiçbir yerinde böylesi objeler bulunmaması sebebiyle, buluntunun bir pil olabileceği iddiası bazı çevrelerce bir sahtebilim (pseudoscience) ürünü olarak ele alınırken, bazı çevreler ise bu bağdat pilinin bazı objeleri akım ile kaplama amacı ile (elektro-kaplama) kullanılmış olabileceği iddiasını açık tutmaktadır.

Bu hipotezleri test edebilmek adına eserin onlarca kopyası üretildi. Bu kopyalardan bir tanesi, 1980 yılında ITV Yorkshire televizyon kanalında yayınlanan Arthur C. Clarke’ın Gizemli Dünyası (Arthur C. Clarke’s Mysterious World) programının üçüncü bölümünde karşımıza çıkıyor.

Bu programda Mısırbilimci Arne Eggebrecht çömleği üzüm suyuyla dolduruyor, üzüm suyunun elektrolit olma özelliği sayesinde yarım voltluk bir elektrik üretmeyi başarıyor.

Dahası, Eggebrecht, altın siyanür çözeltisi kullanarak bir gümüş heykeli elektrokaplama yöntemi ile altınla kaplamayı başarıyor. Eserin birkaç kopyası ise 2005 yılında Discovery Channel’ın ünlü programı Mythbusters adlı yapımda karşımıza çıkıyor.

Serinin 29. bölümünde, elektrolit olarak limon suyu kullanılarak Bağdat pili modelleniyor. Kopya piller seri hâlinde bağlanıyor, toplamda dört volt elektrik üretiliyor.

1988 yılında kurulmuş İngiliz elektronik müzik grubu the kurulmuş İngiliz elektronik müzik grubu the Orb, Bağdat piline referans vererek dokuzuncu stüdyo albümlerini Baghdad Batteries olarak adlandırdı.

2003 yılında Amerika’nın Irak işgalini izleyen dönemde Irak Ulusal Müzesi’nin yağmalanması sonucu, Bağdat pili kayıplara karışmıştır. Eser, günümüzde hâlâ kayıptır.

2014 yılında, Kim Milyoner Olmak İster? adlı televizyon programında, eserle ilgili soru şu şekilde sorulmuştu: Arkeolog Wilhelm König’in Bağdat’ta ortaya çıkardığı yaklaşık iki bin yıllık nesne ne olarak bilinir?

Kategoriler: Genel Kültür

5 1 vote
Article Rating
Subscribe
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments